قرن‌ها از اضافه شدن سیر به سبد غذایی خانوار می‌گذرد. شواهد نشان می‌دهد از پنج هزار سال پیش مصریان سیر می‌خورند. سیر نه تنها یک چاشنی و طعم دهنده برای انواع غذاهاست بلکه برای سلامتی هم فواید زیادی دارد.

تحقیقات انجام شده درباره سیر نشان می‌دهد این گیاه، دشمنی سرسخت برای چند نوع بیماری است. در ادامه به بخشی از خواص فوق‌العاده این گیاه اشاره می‌کنیم.

کمک به کاهش وزن

مطالعات انجام شده پیوند میان مصرف سیر و رسیدن به وزن سالم را تایید می‌کند. به عنوان نمونه در یک تحقیق، عصاره سیر کهنه، چربی موش‌ها را کاهش داد. در یک مطالعه دیگر روغن سیر باعث کاهش چاقی و چربی‌های خطرناک خون در موش‌های آزمایشگاهی شد.

سیر همچنین با افزایش دمای بدن موش‌های پرخور میزان چاقی و ژن‌های سازنده بافت چربی (بافت چربی سفید) را در آن‌ها کاهش داد.

با این وجود نقش سیر در دستیابی به وزن سالم تنها به نمونه‌های حیوانی محدود نمی‌شود. در یک آزمایش بالینی، مصرف سیر به کاهش وزن و چربی بدن ۱۱۰ بیمار مبتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی منجر شد.

کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی

مصرف سیر خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد. در پژوهشی که بر روی موش‌های آزمایشگاهی انجام شد، سیر کهنه رسوب کلسترول و چربی در دیواره عروق را کاهش داد.

سیر همچنین با کاهش کلسترول و تجمع کلسیم در عروق و همچنین کاهش فشار خون و لخته شدن بیش از حد خون، به حفظ سلامت قلب کمک می‌کند.

در هندوستان قرن‌هاست که از سیر برای درمان بیماری‌های قلبی و آرتریت استفاده می‌شود.

اثرات بلندمدت بر علائم دیابت

سیر علاوه بر کاهش وزن و سطح کلسترول، به ترشح انسولین از لوزالمعده کمک کرده و مقاومت بدن به انسولین را کاهش می‌دهد.

به استناد نتایج مطالعه‌ای که بر روی تعدای از مبتلایان به دیابت نوع ۲ انجام شد، مصرف مکمل سیر باعث کاهش قند خون ناشتا (FBS) و سطح هموگلوبین A۱C شد.

این نکته که این کاهش در دومین، دوازدهمین و بیست و چهارمین هفته بعد از شروع مصرف مکمل‌ها نیز در افراد تحت مطالعه مشاهده شد، نشان داد که سیر در تسکین علائم دیابت تاثیری بلندمدت دارد.

خواص ضدسرطانی

سیر خام خطر ابتلا به سرطان‌های گوارشی و سرطان‌هایی مثل پروستات، تخمدان و رحم را کاهش می‌دهد. سیر منبعی غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها است که می‌تواند دلیلی برای خاصیت ضدسرطانی آن باشد. این گیاه همچنین با افزایش ظرفیت و توانایی بدن در ساخت برخی از آنتی اکسیدان‌های خاص به مهار رشد سلول‌های سرطانی کمک می‌کند.

تحقیقات انجام شده بر روی نمونه‌های حیوانی و سلول‌ها همچنین از نقش سیر در افزایش میزان اثربخشی درمان‌های سرطان حکایت دارد.

پژوهشگران در مطالعه‌ای که بر روی رژیم غذایی بیش از ۲۰ هزار نفر انجام شد، به ارتباط میان مصرف مقادیر بالای سیر و کاهش خطر ابتلا به سرطان معده پی بردند.

مطالعه دیگری که بر روی ۶ هزار بیمار انجام شد نیز نشان داد که خوردن سیر خام حداقل ۲ بار در هفته خطر ابتلا به سرطان ریه را حدود ۵۰ درصد کاهش می‌دهد.

تقویت سیستم ایمنی بدن

سیستم ایمنی بدن بسیار پیچیده است و وظایفی چون مبارزه با میکروب‌های ناخواسته، تنظیم التهاب و غیره را برعهده دارد. سیر به روش‌های مختلفی به سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند.

این گیاه همچنین از خواص آنتی اکسیدانی فراوانی نیز برخوردار است. این آنتی اکسیدان‌ها واکنش سیستم ایمنی را تقویت کرده و التهاب را در بدن کاهش می‌دهند.

سیر به علاوه اثر ضد باکتری، ضد ویروسی و ضد انگلی نیز دارد. این گیاه به میکروبیوم‌های مفید روده آسیب نمی‌زند اما به بدن در مبارزه با باکتری‌ها، ویروس‌ها و انگل‌های مضر موجود در دستگاه گوارش کمک می‌کند.

مصرف سیر همچنین با کمک به دفع رادیکال‌های آزاد خطرناک از آسیب ناشی از التهاب در بدن جلوگیری می‌کند.

از بین بردن عفونت‌ها

مواد حاوی گوگرد از جمله آلیسین موجود در سیر خواص ضدباکتریایی دارند. این مواد در مقابله با برخی از گونه باکتری‌های مضر مقاوم در برابر دارو از جمله استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین (MRSA) و برخی از گونه‌های ای کولی ( E. Coli) مؤثر هستند.

در مطالعات بالینی انجام شده، سیر در درمان عفونت هلیکوباکتر پیلوری و همچنین واژینوز باکتریایی موثر واقع شد.

سیر خواص ضدویروسی نیز دارد. مصرف این گیاه می‌تواند تعداد دفعات ابتلا به سرماخوردگی و دوره این بیماری را کاهش دهد، البته برای تایید این فرضیه به شواهد و مدارک بیشتر نیاز است.

در حوزه مطالعات سلولی نیز سیر در مقابله با کاندیدا اثرات ضد قارچی دارد. کاندیدا قارچی است که می‌تواند در سراسر دستگاه گوارش از دهان گرفته تا روده بزرگ، بیماری ایجاد کند. علاوه بر عفونت‌های ناشی از کاندیدا، براساس یافته‌های به دست آمده از آزمایشات بالینی، این گیاه می‌تواند به مبارزه با عفونت‌های ژﯾﺎردﯾﺎ نیز کمک کند.

حفظ سلامت مو و پوست

سیر اثرات ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی فراوانی دارد، اثراتی که به حفظ سلامت پوست و محافظت از پوست در برابر پیری زودرس کمک می‌کنند.

سیر همچنین می‌تواند علائم بیماری پسوریازیس را تخفیف داده، به بهبود زخم کمک کند و آسیب‌های پوستی ناشی از قرار گرفتن در معرض آفتاب را کاهش دهد.

این گیاه همچنین می‌تواند از بروز سرطان پوست نیز پیشگیری کرده و به کاهش خطر ابتلا به عفونت پوستی خطرناک معروف به استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین (MRSA) کمک کند.

نقش سیر در کمک به رشد و سلامت موها نیز قابل توجه است. درمان نوعی از ریزش مو که آلوپسی نام دارد، کار دشواری است. در یک آزمایش بالینی، استفاده از ژل موضعی سیر در کنار درمان‌های استاندارد به رشد مو در بیماران مبتلا به این نوع از ریزش مو کمک کرد.

تقویت حافظه

بخش اعظم دلیل افزایش نرخ ابتلا به زوال عقل در دو دهه اخیر مربوط به سبک زندگی افراد است. سیر ابزاری خوش طعم است که قادر است خطر از دست دادن حافظه را کاهش دهد. این گیاه با محافظت از DNA در برابر آسیب، محافظت در برابر افت عملکرد مغز ناشی از کهولت سن و محافظت از بافت سالم مغز به کمک آنتی اکسیدان‌ها، می‌تواند به تقویت حافظه در افراد کمک کند.

در یک آزمایش حیوانی، عصاره سیر باعث بهبود حافظه و کمک به یادگیری در موشهای مبتلا به دیابت شد. سیر همچنین توانست حافظه موش‌هایی که در معرض سرب قرار گرفته بودند را نیز تقویت کند.

سیر با کاهش آسیب اکسیداتیو به مغز، سطح آسیب‌های ناشی از سرب به این بافت را کاهش می‌دهد.

در این مطالعه، سیر با ارتقای عملکرد نیروگاه تولید انرژی سلول یعنی میتوکندری در عملکرد مغز و حافظه را در موش‌های چاق و دیابتی بهبود بخشید.

مواد مغذی موجود در سیر

سیر سرشار از مواد معدنی چون سلنیم و گوگرد و انواع آنتی‌اکسیدان‌هاست. بخشی از خواص دارویی سیر به ترکیبات گوگردی موجود در آن برمی‌گردد. از دیگر مواد مغذی موجود در این ماده خوراکی می‌توان به منیزیم، پتاسیم، ویتامین E، گلوتاتیون و ویتامین سی اشاره کرد.

– گوگرد به عنوان یک ماده مغذی بدن را در مقابل باکتری‌ها مقاوم می‌کند و در تنظیم عملکرد پروتئین‌ها و آنزیم‌ها نقش دارد.

– سلنیم یک ماده معدنی و آنتی‌اکسیدان قوی برای بدن است. این ماده به محافظت از بدن در برابر صدمات ناشی از آلودگی و موارد دیگر کمک می کند.

– منیزیم یک ماده معدنی آرام‌بخش است که بیش از ۳۰۰ کارکرد مختلف در بدن دارد.

– ویتامین C به بازسازی بافت کمک می‌کند و با کلاژن‌سازی باعث جوانی پوست می‌شود.

با وجود تمام فواید ذکر شده در مورد سیر برخی از افراد به لکتین‌های موجود در این گیاه حساسیت دارند و بنابراین بهتر است از مصرف آن اجتناب کنند.